Blog

Wintertijd gaat in: dit keer voor altijd?

Wintertijd gaat in: dit keer voor altijd?

Het is weer zover: het laatste weekend van oktober komt eraan en dat betekent dat de klok weer teruggezet wordt. Wintertijd dus! Het is misschien wel de laatste keer dat we de klok verzetten. De Europese Commissie wil namelijk af van de zomer- en de wintertijd. De lidstaten mogen dan zelf weten welke variant ze permanent gaan invoeren. En dat veroorzaakt een hoop discussie. Want moeten we nou definitief overstappen op zomertijd of toch voor altijd de wintertijd aanhouden?

Waarom de klok verzetten zo’n gedoe is

De beslissing van de EC komt na jaren van geklaag. Heel veel mensen hebben namelijk last van het halfjaarlijkse gerommel met de tijd. Naar de wintertijd toe valt het allemaal nog wel mee. De klok een uurtje terugzetten is namelijk minder ingrijpend voor het lichaam dan de klok een uur vooruit zetten. Dat komt omdat ons natuurlijke ritme tussen de 24 en 25 uur ligt. Duurt de dag dan een uurtje langer, dan heeft dat minder impact op allerlei lichamelijke processen.

Bij het ingaan van de zomertijd is het lastiger. De dag duurt dan ineens maar 23 uur, en dat voel je! Je kunt bij het ingaan van de zomertijd langere tijd last hebben van vermoeidheid en andere klachten. Als de wintertijd begint, valt dat juist mee. Behalve dan als je de gelukkige bezitter bent van kleine kinderen. Die gooien natuurlijk alles door de war!

Kinderen en wintertijd

Kids tot een jaar of vijf hebben een biologische klok die behoorlijk strak is afgesteld, en wel op precies 24 uur. Niks uitslapen, meestal is de jeugd stipt op dezelfde tijd wakker. Bij het ingaan van de wintertijd is dat dus een uur vroeger dan papa en mama graag zouden willen. Begint je koter normaal gesproken om half zeven te roepen, dan is dat na het terugzetten van de tijd dus om half zes. Gaap… daar gaat je extra uurtje uitslapen. Gelukkig is er ook goed nieuws: voor grotere kinderen pakt het ingaan van de wintertijd juist goed uit. Die moeten door de week vaak worden wakker gemaakt, en hebben nu ineens het idee dat ze een uur hebben uitgeslapen. En dat heeft een prettige uitwerking op hun humeur!

De voor- en nadelen van de wintertijd

Het teruggaan naar de wintertijd brengt voor- en nadelen met zich mee. Als gevolg van het terugdraaien van de klok, wordt het ’s ochtends weer een uurtje eerder licht. En dat is natuurlijk wel fijn als je vroeg op pad moet om naar school of kantoor te gaan. Het is ’s avonds echter ook een uurtje donker. Hartje winter begint het om een uur of vier al te schemeren. Een minpuntje, volgens veel mensen. Dit verklaart waarom de meningen over het permanent overschakelen op zomer- of wintertijd zo uiteenlopen. Volgens een recente peiling blijkt dat zo’n 44% van de ondervraagden voorkeur geeft aan de zomertijd. 38% wil liever dat de wintertijd permanent wordt aangehouden. De rest wil eigenlijk dat er niets verandert.

‘Zomertijd is ongezonder dan wintertijd’

Volgens Bert van der Horst, hoogleraar Chronobiologie en Gezondheid aan het Erasmus Medisch Centrum, is de wintertijd beter voor ons gestel. “We zien dat in de zomer onze klok niet helemaal mee schuift met de licht-donkercyclus,” verklaart hij in NPO-radioprogramma Dit is de Dag (EO). Volgens hem is het aanhouden van de zomertijd “een risicofactor voor het krijgen van allerlei aandoeningen”, zoals een hartaanval, depressies en zelfs kanker. In Rusland hebben ze de klok overigens al eens permanent verzet naar de zomertijd. Na een aantal jaren is dit teruggedraaid omdat het de meeste mensen toch niet beviel.

Gebrek aan licht

Dit najaar zullen we de klok in ieder geval nog een keer moeten verzetten. En hoe je het ook went of keert; in de winter is het nu eenmaal langer donker dan in de zomer. Als je daar gevoelig voor bent, kun je last krijgen van bepaalde klachten. Vermoeidheid, slaperigheid, futloosheid en seizoensgebonden depressie zijn daar voorbeelden van. In dat geval kan lichttherapie helpen. Een daglichtlamp voorziet je netvlies van extra licht, wat klachten als vermoeidheid en somberheid sterk kan verminderen.

Tips bij het ingaan van de wintertijd

Wil jij zonder al teveel gedoe de wintertijd ingaan? Dan hebben we een paar goede tips voor je:

  1. Ga op tijd naar bed en zorg dat je dag- en nachtritme stabiel is.
  2. Zorg voor ontspanning en doe de dingen die je leuk vindt. Spreek af met vrienden of familie, ga een dagje naar de sauna of ga een avondje naar de bioscoop.
  3. Eet gezond, vooral veel groente en fruit. In de winter kun je wel wat extra vitaminen en mineralen gebruiken.
  4. Opstaan gaat gemakkelijker als het licht is. Doe zodra de wekker gaat alle lampen in je slaapkamer aan. Door het licht krijgen je hersenen een signaal dat de dag begonnen is en verdwijnt het slaperige gevoel sneller.
  5. Wat ook kan helpen is om je wekker wat verder van je bed te zetten. Zodra de wekker gaat, moet je er wel uit om die herrie te stoppen.
  6. Liever gemoedelijker wakker worden? Een wake-up light geeft het effect van een opkomende zon waardoor je sneller en comfortabeler uit je dromen ontwaakt. Je kunt ook één van de opstaan-apps downloaden, die je helpen om uit bed te komen.

Permanent zomertijd of wintertijd, wat wil jij eigenlijk?

Wat zou jij eigenlijk liever hebben: voorgoed de zomertijd of toch liever permanent de wintertijd op je klok? In dit filmpje zie je wat precies de voor- en nadelen zijn van beide situaties.

Bronnen:

‘Hoogleraar: “Zomertijd ongezonder dan wintertijd”’, ontleend aan nporadio1.nl (16-10-2018): https://www.nporadio1.nl/achtergrond/12468-zomertijd-is-ongezonder-dan-wintertijd

‘Nederlanders verdeeld over zomer- en wintertijd’, ontleend aan Plusmagazine.nl (15-10-2018): https://www.plusonline.nl/politiek/nederlanders-verdeeld-over-zomer-en-wintertijd

‘Wintertijd en onze gezondheid?’, ontleend aan dokter.nl (30-5-2018): https://www.dokter.nl/nieuws/ehealth-nieuws/362-wintertijd-en-onze-gezondheid/

‘Wintertijd speelt vooral jonge ouders parten’, ontleend aan NU.nl (24-10-2012): https://www.nu.nl/gezondheid/2940931/wintertijd-speelt-vooral-jonge-ouders-parten.html