Blog

Winterkwalen

Winterkwalen

In het laatste weekend van oktober is de klok een uur terug gezet en is de wintertijd ingegaan. Dit luidt een periode in van minder zonlicht, koudere temperaturen en helaas ook meer kans op typische winterziektes.

Het koude winterseizoen laat altijd een piek in virale infecties zien, meestal gewone verkoudheden en griepvirussen. Deze virussen zorgen vaak voor een verergering van onderliggende luchtwegaandoeningen en kunnen leiden tot longontstekingen en astma-aanvallen. Keelontstekingen en maag-darminfecties door bijvoorbeeld het norovirus zijn ook typische winterziektes. Daar zijn we vatbaarder voor omdat we meer tijd binnenshuis en in afgesloten ruimtes met andere mensen doorbrengen, waar deze ziekteverwekkers gemakkelijk worden overgedragen.

Koude handen

Ook als u naar buiten gaat, de kou in, kunt u ziek worden. Iedereen die last heeft van een slechte bloedsomloop krijgt meer klachten. Zo zijn mensen met de ziekte van Raynaud, wat inhoudt dat hun handen en voeten niet goed doorbloed zijn, erg gevoelig voor koudere temperaturen. Verder is bewezen dat koud weer de kans op een hartaanval vergroot.

Vitamine D tekort

Het gebrek aan zonlicht vormt ook een aanslag op ons lichaam, dat beter functioneert in een tropischer klimaat waar het hele jaar de zon schijnt. Vitamine D – essentieel voor de opname van calcium uit voeding en gezonde botten en tanden – wordt door de huid aangemaakt onder invloed van zonlicht. Daarom hebben veel mensen, als gevolg van een gebrek aan zonlicht, een slechtere weerstand in de winter. Dit kan heel eenvoudig worden verholpen met vitamine D-supplementen, die overal verkrijgbaar zijn.

SAD, seizoensgebonden affectieve stoornis

Verder dragen de donkere dagen en het gebrek aan zonlicht ook bij aan de inmiddels algemeen geaccepteerde aandoening SAD*, een seizoensgebonden affectieve stoornis waar ik zo nader op in zal gaan. Hoewel de winter feestdagen zoals kerst en oud & nieuw brengt en dus een feestelijk seizoen zou moeten zijn, is het hierdoor helaas voor veel mensen helemaal niet zo’n feestelijke periode.

Als de klok terug wordt gezet en we overdag bijna geen zonlicht meer zien (de dagen zijn korter en vaak ook nog bewolkt), kunnen mensen last krijgen van depressieve klachten, zoals somberheid, weinig energie, verminderde belangstelling voor de omgeving en veel behoefte aan slaap. Andere symptomen van SAD zijn een toegenomen/afgenomen eetlust, minder zin in seks, en concentratieproblemen in combinatie met angstgevoelens en prikkelbaarheid. Het verschil tussen SAD en een depressie is dat de klachten zich alleen in de winter voordoen en elke winter terugkomen. De winter kan echter ook een depressie waar mensen al aan lijden verergeren.

Oorzaak

De precieze oorzaak hiervan is niet duidelijk. De belangrijkste theorie is dat in de winter het serotonineniveau in de hersenen – dat ervoor zorgt dat we ons gelukkig voelen – lager is, terwijl het melatonineniveau – waardoor we ons slaperig voelen en dat onze biologische klok kan verstoren – hoger is.

lichttherapie

Aangezien we geen invloed kunnen uitoefenen op het weer, zijn de behandelmogelijkheden gericht op het reguleren van deze chemische processen in ons lichaam. Het zal geen verrassing zijn dat een veel toegepaste behandeling lichtbaktherapie is. Dit houdt in dat u elke dag 30-60 minuten voor een lichtbak gaat zitten – die gewoon op tafel gezet kan worden – die een helder wit licht geeft. Geadviseerd wordt dicht bij de bak te gaan zitten (maar niet te dicht) en niet direct in het licht te kijken, net zoals bij natuurlijk zonlicht. Een andere – duurdere – mogelijkheid is een wintervakantie naar de zon, als u het geluk hebt dat dat binnen uw budget valt.

Medische behandelingen zijn gericht op verhoging van het serotonineniveau met behulp van SSRI’s (selectieve serotonine-heropnameremmers), zoals fluoxetine, die worden ingenomen vanaf de herfst tot de lente. Van zowel SSRI-medicijnen als lichtbaktherapie is (afzonderlijk) aangetoond dat ze een gunstig effect op de symptomen hebben, en dat dit effect nog verder kan worden vergroot door regelmatige lichaamsbeweging.

© Syed Z Arfeen
Medisch adviseur
November 2014