Blog

Wat is e-Health?

Wat is e-Health?

Behoefte aan e-Health

De opmars van e-Health is niet meer te stuiten. Ook in veel Nederlandse huisartsenpraktijken komen er steeds meer onlinediensten bij. Het online aanvragen van herhaalrecepten bijvoorbeeld, een consult met de arts per Skype of het maken van een afspraak in de online agenda. Toch blijken maar weinig patiënten gebruik te maken van deze services. Gek, want er schijnt wel behoefte te zijn aan deze digitale opties. De oorzaken waarom er nog weinig gebruik van wordt gemaakt? Factoren als gebrekkige communicatie, een te hoge drempel en programma’s die lastig in gebruik zijn.

Wat is e-health eigenlijk, welke voordelen heeft het en hoe kun je er gebruik van maken? In dit artikel lees je alles over deze aanvullende manier van zorgverlening.

Wat is e-health?

E-health is een vorm van zorgverlening waarbij gebruik wordt gemaakt van informatie- en communicatietechnologie (ICT), zoals een computerprogramma of een app. De toepassingen van e-health zijn heel breed. Een paar voorbeelden van situaties waarbij je gebruik maakt van e-health:

  1. Een spelletje op je mobiel spelen waarbij je wordt gestimuleerd om meer te bewegen;
  2. Je bloeddruk laten opmeten door een apparaatje dat de waarden automatisch doorstuurt naar je huisarts;
  3. De uitslag van je bloedonderzoek inzien via je eigen elektronisch patiënten dossier;
  4. Gepersonaliseerde oefeningen van je fysiotherapeut ontvangen via de mail of via een app op je mobiel;
  5. Een vraag voorleggen aan je arts via Skype;
  6. Een online consult.

E-health kan dus onder andere worden gebruikt om zelf thuis aan de slag te gaan met het verbeteren of het monitoren van je gezondheid en om de gezondheidszorg te ondersteunen. En dat zijn nog maar een paar voorbeelden. De mogelijkheden van e-health zijn heel divers en worden steeds verder uitgebreid.

De voordelen van e-Health

Het grote voordeel van e-health is dat de toepassingen kunnen worden afgestemd op de patiënt. Hierdoor kan de hulpverlening sneller inspelen op persoonlijke behoeften. Bovendien kan het gebruik van e-health artsen en verpleegkundigen veel tijd besparen. Daardoor kunnen ze meer mensen helpen, en dat is geen overbodige luxe met al die lange wachtlijsten in de zorg. Nog een voordeel van e-health: als patiënt ben je veel meer op de hoogte van je eigen gezondheid. Door middel van e-health kun je bijvoorbeeld je eigen gegevens inzien, waardoor je beter in staat bent om te overleggen met een arts of andere zorgverlener.

  1. Zelf je gezondheid managen. Stel bijvoorbeeld een automatische herinnering in voor het bestellen van herhaalrecepten, of bekijk het overzicht van de afgelopen consulten bij je arts of specialist. Wil je liever niet langs de huisarts om bepaalde redenen, dan is het ook mogelijk om een online consult te regelen. Handig als de huisarts met vakantie is, bepaalde medicatie niet bij jouw apotheek beschikbaar is of als jouw huisartsenpraktijk nog geen online diensten beschikbaar heeft.
  1. Tijdswinst. Ben je niet in de gelegenheid om naar het spreekuur te gaan of heb je geen tijd om lang te wachten bij de apotheek, dan kun je tegenwoordig een e-consult per Skype krijgen, of je huisarts een vraag mailen. Gewoon vanuit je luie stoel. e-Health biedt steeds meer mogelijkheden.

E-health en ouderenzorg

Wie denkt dat e-health alleen geschikt is voor jonge mensen, heeft het mis. E-health kan juist een grote rol spelen binnen de ouderenzorg. Denk bijvoorbeeld aan een app die ouderen eraan herinnert om regelmatig te drinken. Een dispenser die automatisch op de juiste tijd medicijnen verstrekt. Of een virtual reality programma waarmee je tijdens het verzorgen van een bejaard familielid instructies krijgt van een arts. E-health kan op die manier worden ingezet om ouderen langer zelfstandig te laten wonen.

Sneller herstel door e-Health

E-health kan ook in het geval van een ziekenhuisopname een waardevolle bijdrage leveren. Zo blijkt uit onderzoek dat patiënten eerder herstellen van een operatie als ze gebruik maken van een e-healthtoepassing. Het UMC in Amsterdam stelde de app ‘Ikherstel’ beschikbaar voor de helft van een groep patiënten die onder het mes ging. De app gaf na de operatie gepersonaliseerde adviezen over het hervatten van de dagelijkse activiteiten. Ook gaf de app algemene informatie over de operatie en veel voorkomende klachten. De patiënten die toegang tot ‘Ikherstel’ kregen, waren vijf dagen eerder hersteld dan de patiënten uit de onderzoeksgroep die geen gebruik konden maken van de app.

Heb jij al gebruikt gemaakt van e-Health?

e-Health beperkt zich niet alleen tot de huisarts. Ook bij andere medische hulpverleners kun je steeds vaker gebruik maken van onlinediensten. Zo is het bij veel tandartspraktijken en poliklinieken al mogelijk om zelf een afspraak in te plannen via de online agenda.

Twijfels bij patiënten

Ondanks alle mogelijkheden wordt er helaas nog altijd te weinig gebruik gemaakt van e-health. Zowel aan de kant van de patiënt als aan de kant van de zorgverlener lijkt er sprake te zijn van een soort drempelvrees. Volgens de e-health-monitor, het jaarlijkse onderzoek naar het landelijk gebruik van e-Health, belt of gaat het merendeel van de patiënten liever naar de praktijk dan dat ze achter de computer of smartphone kruipen. Ook als dat betekent dat ze langer moeten wachten. Volgens Patiëntenfederatie Nederland ligt dat deels aan de patiënten zelf. Veel mensen hebben last van drempelvrees als het gaat om de nieuwe services. Een groot aantal gaat toch nog altijd het liefst naar de huisarts toe om hun gezondheidsklachten te bespreken. Maar ook technische problemen gooien roet in het eten. Patiënten die wel gebruik willen maken van de onlinediensten knappen vaak af op het lastige inlogsysteem of andere gebruiksonvriendelijke aspecten. Bellen of langsgaan is dan simpelweg makkelijker.

Onbekendheid

Volgens het RIVM benutten patiënten lang niet alle e-healthtoepassingen en dat komt voor een groot deel door de onbekendheid. Vooral veel ouderen kunnen geen antwoord geven op de vraag ‘wat is e-health?’ Artsen weten dan vaak weer niet goed hoe ze e-health kunnen inzetten. Zo ontstaat er een vicieuze cirkel. Ook zijn veel patiënten bang dat het contact met de arts minder persoonlijk zal zijn bij een e-consult. Overigens zijn zowel artsen als patiënten positiever in hun oordeel als ze eenmaal online contact hebben gehad. Onbekend maakt in dit geval dus inderdaad onbemind.

Huisartsen niet op de hoogte van mogelijkheden

Niet alleen patiënten hebben koudwatervrees als het gaat om vernieuwingen in de praktijk. Ook de huisartsen zelf staan niet altijd te springen om e-healthdiensten aan te bieden. Volgens het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) zijn sommige huisartsen bijvoorbeeld bang dat ze overladen worden met e-mails of e-consults. Communicatie speelt ook een rol: veel huisartsen informeren hun patiënten niet of nauwelijks over de nieuwe onlinediensten. Daardoor weten de patiënten niet eens dat die mogelijkheden bestaan. En dat is jammer, want services als online een afspraak maken of herhaalrecepten aanvragen, kan de werkdruk in de huisartsenpraktijk verlagen. Denk bijvoorbeeld aan de telefonische wachtrij die een stuk minder lang zou worden.

Daarnaast blijkt dat verpleegkundigen niet veel vertrouwen hebben in hun eigen competenties als het gaat om e-Health, blijkt uit promotieonderzoek. Ze weten bijvoorbeeld niet wat ze moeten doen als de technologie hapert of als er zich een noodgeval voordoet terwijl ze gebruik maken van een e-healthtoepassing.

Wat is e-health zonder gebruikers?

E-health biedt geweldige mogelijkheden, zowel voor zorgverleners als voor patiënten. Het is zonde om daar geen gebruik van te maken, want wat is e-Health zonder gebruikers? Bovendien zal e-Health in de toekomst alleen maar een grotere rol gaan spelen. Maak jezelf daarom nu al vast vertrouwd met deze aanvullende vorm van zorg. Vraag je huisarts, specialist of andere hulpverlener wat er mogelijk is aan e-health. Kun je bijvoorbeeld online herhaalrecepten aanvragen of afspraken inplannen? Of is een e-consult mogelijk? Vind je het lastig om bijvoorbeeld in te loggen op de website, vraag dan gerust om hulp. De meeste hulpverleners zullen bereid zijn om je wegwijs te maken binnen de mogelijkheden van e-Health.

Heb jij al eens aan e-Health gedaan? Probeer het een keer! Hoe eerder je eraan gewend bent hoe beter. In de toekomst zal e-Health alleen maar belangrijker worden.

Bronnen: eHealth-monitor, AD.nl, NU.nl, Zorgvisie, Medisch Contact, WHO, Nursing.nl