Blog

Soa’s, maak jij je zorgen?

Soa’s, maak jij je zorgen?

Besmet met een soa?

Veilig vrijen, natuurlijk wil je dat! Maar soms lopen de dingen anders dan je gepland had. Je drinkt op een feestje iets teveel en belandt met die leuke persoon, maar zonder voorbehoedsmiddel in bed. Of je ontdekt na een fijne vrijpartij met je nieuwe vriend dat het condoom gescheurd is. De volgende ochtend word je wakker met behoorlijk wat gemengde gevoelens en…. o help, misschien wel een geslachtsziekte.

Onveilig vrijen

Onveilig vrijen is de meest voorkomende oorzaak van een besmetting met een soa, oftewel een seksueel overdraagbare aandoening. We weten het, en toch doen we het nog steeds. De reden? Teveel gedronken, gewoon vergeten of andere smoesjes. Vaak speelt ook de het-zal-wel-meevallen-gedachte een rol. Soa’s zijn tegenwoordig toch goed te behandelen? Even naar de dokter voor een pilletje en klaar is Kees. Helaas is dit een misverstand. Ja, de meeste geslachtsziektes zijn tegenwoordig met medicijnen te behandelen. Maar dan moet je er wel op tijd bij zijn. Een soa die te lang onbehandeld blijft, kan namelijk ernstige complicaties teweeg brengen.

Besmette naalden

Een soa wordt in de meeste gevallen overgebracht door onbeschermd seksueel contact: onveilig vrijen (ook anale of orale seks!) zonder condoom. Maar je kunt ook op een andere manier besmet worden, zoals door het gezamenlijk gebruik van naalden. Denk bijvoorbeeld aan het zetten van een tattoo of piercing, of drug- en medicijngebruik. Ook door het lenen van iemands scheermesje of tandenborstel kun je trouwens besmet raken als hier een beetje (speeksel met) bloed aan zit.

Symptomen niet direct merkbaar

Eigenlijk is de naam soa misleidend. De A van aandoening had beter de I van infectie kunnen zijn. Bij het woord aandoening denk je aan een ziekte, met symptomen die je kunt herkennen en behandelen. De meeste geslachtsziektes geven in het begin echter helemaal geen klachten. En dat is nu net waarom een soa zo gevaarlijk is. Mensen die besmet zijn met een geslachtsziekte weten niet dat ze ziek zijn, nemen dus ook geen maatregelen en kunnen daardoor de ziekte ongemerkt doorgeven aan anderen.

Symptomen en complicaties

Het kan maanden tot jaren duren voordat je merkt dat je een soa hebt opgelopen. Soms heb je een aantal weken na de besmetting last van vage klachten in of rond de schaamstreek. Pijn bij het plassen bijvoorbeeld, afscheiding uit de penis of vagina, of (bij vrouwen) tussentijdse bloedingen. Als een geslachtsziekte niet behandeld wordt, kan deze na verloop van tijd ernstige complicaties geven. Onbehandelde hiv kan leiden tot de ziekte aids. Syfilis kan verminderde vruchtbaarheid veroorzaken en van hepatitis B kun je geelzucht en leverkanker krijgen.

Bang voor een besmetting, wat nu?

Heb jij onveilig gevreeën, is het condoom gescheurd of ben je bang dat je op een andere manier besmet bent geraakt met een soa? Wacht niet tot je klachten krijgt, maar kom in direct actie! Volg het anti-soa stappenplan:

  1. Stap 1: Laat je testen! Durf je niet naar je huisarts? Bestel dan een zelftest. Deze kun je gemakkelijk zelf thuis uitvoeren in een vertrouwde omgeving. Vervolgens stuur je de test op. De uitslag kun je anoniem online opvragen.
  1. Stap 2: is de test positief? Kies dan voor de juiste behandeling. Wacht hier niet te lang mee, een soa kan je gezondheid ernstig schaden. Niemand zit te wachten op een ontsteking aan de prostaat of eileiders.
  1. Stap 3: informeer je sekspartner(s). Ook hier geldt: beschamend maar uiterst noodzakelijk. Je (ex)partner heeft het recht om te weten dat hij of zij misschien ook ziek én bovendien besmettelijk is.
  1. Stap 4: vermijd elk seksueel contact totdat je behandeld en niet meer besmettelijk bent. Alleen op die manier kun je de verspreiding van de soa stoppen.
  1. Stap 5: vrij vanaf nu uitsluitend met een condoom, leen geen scheermesjes of tandenborstels (uit) en knoei niet met andermans naalden! Dat scheelt je een hoop kopzorgen.

Bronnen: RIVM, Soa Aids Nederland, Aids fonds