Blog

SOA

Soa: beter voorkomen dan genezen

Gemiddeld 5% van de mensen heeft wel eens een soa gehad. In Nederland alleen al lopen er jaarlijks naar schatting meer dan 100.000 mensen een soa op. Ieder jaar worden dit er meer. Dit blijkt uit het jaarlijks soa-rapport van het Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid.

Soa staat voor een seksueel overdraagbare aandoening. Het zijn ziektes die u kunt oplopen door zonder condoom te vrijen. Sommige soa’s kunnen ernstige gezondheidsproblemen veroorzaken. Er zijn soa’s die lastige gevolgen hebben, zoals zweertjes, blaasjes of vieze afscheiding. Ook zijn er soa’s waar je niets van hoeft te merken, maar die bijvoorbeeld wel onvruchtbaarheid kunnen veroorzaken.

Maar welke soa’s zijn er? Hoe weet u dat u een SOA heeft? Waaruit bestaat de behandeling en nog belangrijker… hoe voorkomt u dat u een SOA oploopt? Ook hier geldt immers: voorkomen is beter dan genezen!

Welke soa’s zijn er?

Grofweg bestaan er drie soorten soa’s: de bacteriële soa’s, de virale soa’s en soa’s die worden veroorzaakt door parasieten.

De bacteriële soa

Dit soort soa’s worden veroorzaakt door bacteriën. Een dergelijke SOA kan in principe goed worden behandeld. Het is echter wel zaak hier snel mee te beginnen om nare gevolgen te voorkomen.

Voorbeelden van bacteriële soa’s zijn:

  1. Syfilis;
  2. Chlamydia;
  3. Gonorroe (druiper).

De virale soa

Een virale soa kan worden behandeld met medicijnen. Het is alleen niet altijd te genezen.
Voorbeelden van virale soa’s die niet (altijd) zijn te genezen:

  1. Herpes genitalis;
  2. Hiv.

Andere virale soa’s zijn bijvoorbeeld:

  1. Hepatitis-A en hepatitis-B;
  2. Genitale wratten.

Parasitaire soa’s

Denk hierbij aan:

  1. Schurft;
  2. Schaamluis.

Hoe loopt u een soa op?

U kunt onder andere besmet raken met een soa door onbeschermd te vrijen. Dit houdt in:

  1. Zonder condoom geslachtsgemeenschap hebben;
  2. Zonder condoom of beflapje orale seks hebben;
  3. Zonder condoom de genitaliën tegen elkaar aanwrijven.

Daarnaast kunnen soa’s zoals hiv en hepatitis-B ook via bloed worden doorgegeven. Dit kan gebeuren bij:

  1. Bloedtransfusie;
  2. Via gebruikte naalden of het delen van rietjes (met name bij drugsgebruik of bij het zetten van een tatoeage of piercing);
  3. Tijdens de bevalling en borstvoeding (dit geldt alleen voor hiv).

Hoe is een soa te voorkomen?

In eerste instantie: wanneer u weet hoe u een SOA kunt oplopen, weet u ook hoe u dit kunt voorkomen. Er gelden overigens andere regels voor het via moeder op kind doorgeven tijdens de bevalling.

Als extra voorzorgsmaatregel kunt u het volgende in acht nemen:

  1. Vrij alleen met een partner die net als u negatief getest is op soa’s;
  2. Gebruik alleen een condoom met CE-logo, waarvan de uiterste houdbaarheidsdatum niet is verstreken;
  3. Gebruik bij anale seks een condoom met extra veel glijmiddel om de kans op wondjes en het scheuren van het condoom te verkleinen.

Welke soa, welke symptomen, welke gevolgen?

Syfilis

Dit is een gevaarlijke SOA als u hem niet op tijd laat behandelen. In Nederland komt syfilis bijna alleen voor bij mannen die vrijen met mannen. Vaak begint deze SOA met een zweertje op de mond, penis, vagina of anus. Wanneer onbehandeld, kan syfilis zich via het bloed door het hele lichaam verspreiden en verschillende organen ernstig beschadigen.

Chlamydia

Een onbehandelde Chlamydia kan bij vrouwen tot onvruchtbaarheid leiden.70% van de vrouwen met Chlamydia merken echter niets van deze ziekte. De overige 30% heeft onder andere de volgende klachten:

  1. Pijn in de onderbuik of rechtsboven in de buik;
  2. Meer of andere vaginale afscheiding;
  3. Vaginaal bloedverlies buiten de menstruele periode.

Maar weinig mannen merken dat zij chlamydia onder de leden hebben. Sommigen hebben pijn bij het plassen of een beetje afscheiding uit hun geslacht. Deze soa kan bij mannen soms leiden tot een ontsteking in één van de bijballen.

Gonorroe

Vrouwen merken hier vaak niets van. Soms hebben ze vage klachten, zoals pijn bij het plassen of wat meer vaginale afscheiding dan anders. Als een vrouw niet behandeld wordt, kan zij een ontsteking aan haar eileiders of baarmoeder krijgen. Hierdoor kan het onder ander moeilijker worden om zwanger te raken.

Mannen met deze soa krijgen in de regel afscheiding uit de penis. Gonorroe kan bij hen een ontsteking in één van de bijballen tot gevolg hebben.

Herpes genitalis

Deze soa herkent u aan blaasje op of rond de penis, vagina of anus. Vaak jeukt het of het voelt branderig aan. Herpes heeft geen ernstige gevolgen voor de gezondheid. De blaasjes kunnen wel pijnlijk zijn. Het herpes virus blijft altijd in het lichaam. En kan van tijd tot tijd weer blaasjes veroorzaken. De duur en omvang van zo’n aanval kan door medicijnen worden verkleind.

Hiv

Het hiv-virus kan aids veroorzaken, hetgeen je afweersysteem beschadigt. Mettertijd is je lichaam steeds minder in staat zich te beschermen tegen ziektes. U merkt niet dat u het hiv-virus draagt totdat u ziek wordt. Zonder behandeling leidt deze SOA tot de dood.

Er bestaan alleen medicijnen die het hiv-virus minder actief maken en er geen aids ontstaat. Genezing is tot op heden niet mogelijk.

Hepatitis –B

Hepatitis-B heeft een ontsteking in de lever tot gevolg. Van deze soa kunt u erg ziek worden. Het kan ook klachten veroorzaken zoals moeheid, misselijkheid en buikpijn. Sommige mensen merken er echter niets van. Het virus dat hepatitis-B veroorzaakt kan door rust vanzelf uit het lichaam verdwijnen. Bij 10 % van de mensen die hepatitis oplopen, gebeurt dit niet. Zij ontwikkelen een chronische vorm van deze ziekte met een blijvende leverontsteking als gevolg en kunnen hierdoor overlijden.

Genitale wratten
Genitale wratten komen vaak voor. De wratten zitten op en rond de penis, anus of vagina en kunnen jeuken. Het virus dat deze SOA veroorzaakt, blijft altijd in het lichaam, waardoor de wratten altijd kunnen terugkomen.

De behandeling van soa’s

Als u denkt een soa te hebben, ga dan naar de huisarts. Ziet u dat niet zitten? Er zijn ook verschillende soa thuistesten verkrijgbaar. Vaak zijn soa’s eenvoudig te genezen. Zo zijn de bacteriële soa’s te behandelen met antibiotica. Virale soa’s kunnen met zalf of medicatie behandeld worden. Parasitaire soa’s kunnen goed worden bestreden met crèmes of sprays.