Blog

De spijsvertering: hoe werkt dat?

De spijsvertering: hoe werkt dat?

Mensen kunnen niet zonder eten en drinken. Om gezond te blijven moet je voldoende voedingsstoffen binnen krijgen. Deze voedingsstoffen worden door het lichaam afgebroken en vervolgens gebruikt voor de energievoorziening of als bouwstof. Dit ingewikkelde proces wordt de spijsvertering genoemd. Als medisch bioloog leg ik graag uit hoe dit in zijn werk gaat. De spijsvertering start zodra je iets eet of drinkt en eindigt op het moment dat je naar het toilet gaat.

Organen die betrokken zijn bij de spijsvertering

Het spijsverteringskanaal bestaat uit een aantal organen, die elk een specifieke functie hebben.

De mond
Via je mond komt voedsel het spijsverteringskanaal binnen. Je gebruikt je tanden, kiezen en tong om het eten fijn te malen. Speekselklieren in de mondholte voegen speeksel toe. Hierin zitten enzymen die alvast een begin maken met de vertering van het voedsel. Hoe beter je kauwt, des te beter de enzymen in speeksel hun werk kunnen doen.

De slokdarm
Als je het eten doorslikt, komt het in de slokdarm terecht. De wand van de slokdarm bestaat uit spieren die continue samentrekken en ontspannen en zo het voedsel naar de maag brengen. Zodra het voedsel bij de maag aankomt opent de sluitspier van de maag zich en kan het voedsel de maag in.

De maag
In de maag begint de vertering pas echt. Ook de maagwand bestaat uit spieren die continue samentrekken en ontspannen. Hierdoor wordt de voedselbrij gekneed en vermengd met het maagsap, dat onder andere bestaat uit zoutzuur en spijsverteringsenzymen. Zoutzuur zorgt ervoor dat bacteriën worden gedood en dat de enzymen het voedsel kunnen afbreken. Bij de uitgang van de maag bevindt zich weer een sluitspier. Deze zorgt ervoor dat de voedselbrij in kleine gedeelten aan de dunne darm wordt afgegeven.

De dunne darm
De dunne darm heeft een lengte van ongeveer 5 meter en bevindt zich in de buikholte. In het eerste deel van de dunne darm, de twaalfvingerige darm, worden spijsverteringssappen uit de alvleesklier en galblaas aan de voedselbrij toegevoegd. Het alvleeskliersap bevat enzymen die suikers, eiwitten en vetten verteren. Gal bevat galzouten die ervoor zorgen dat vetten makkelijker te verteren zijn door de enzymen. Vervolgens komt de voedselbrij in de nuchtere darm en daarna in de kronkeldarm terecht. Hier wordt het verder verteerd tot hele kleine voedingsstoffen, die via de darmwand in het bloed worden opgenomen.

De dikke darm
Voedsel bestaat altijd voor een deel uit onverteerbare stoffen, die het lichaam niet kan opnemen. Deze komen terecht in de dikke darm en vormen de ontlasting. De dikke darm onttrekt vocht en zouten aan de ontlasting, waardoor deze indikt.

De endeldarm
Vanuit de dikke darm komt de ontlasting in de endeldarm. Deze dient als tijdelijke opslagplaats. Zodra de endeldarm vol is gaat er een seintje naar de hersenen en voel je aandrang om naar het toilet te gaan.

De lever
Ook de lever speelt een belangrijke rol in de spijsvertering. Zodra de voedingsstoffen via de dunne darm in het bloed opgenomen worden, worden deze direct naar de lever getransporteerd. Hier worden de voedingsstoffen verder bewerkt en omgezet in bouwstoffen en energie. Ook produceert de lever galvloeistof.

De galblaas
De galblaas produceert zelf geen gal maar fungeert slechts als opslagplaats. De galvloeistof die door de lever wordt aangemaakt, komt in de galblaas terecht, waar het nog iets wordt ingedikt. Zodra er vet voedsel in de maag komt krijgt de galblaas een seintje en trekt dan samen. De galvloeistof wordt afgegeven in de dunne darm.

De alvleesklier
Naast alvleeskliersap produceert de alvleesklier ook insuline en glucagon. Deze hormonen spelen een belangrijke rol bij het regelen van de bloedsuikerspiegel.

Als medisch bioloog zie ik regelmatig aandoeningen in het spijsverteringskanaal. Aandoeningen die vaak niet ernstig zijn, maar wel heel vervelend kunnen zijn. In mijn volgende blog over spijsvertering lees je hoe je je spijsvertering gezond kunt houden. Want voorkomen is nog altijd beter dan genezen.

Bronnen: Maag Lever Darm Stichting