Blog

Dag Schijf van Vijf?

Dag Schijf van Vijf?

Wordt de Schijf van Vijf vervangen?

In België zijn ze al bezig met een update van de Voedingsdriehoek ( de Belgische variant op de schijf van Vijf ) en vandaag kwam ook het Voedingscentrum met het nieuws dat de Schijf van Vijf wordt vervangen. Is dan ook de Nederlandse traditionele Schijf van Vijf toe aan verandering?

Situatie in België

In België wordt gewerkt aan nieuwe aanbevelingen voor gezonde voeding. Tegen eind 2015 moet het Vlaams Instituut voor Gezondheidspromotie VIGeZ ( te vergelijken met het Nederlandse Voedingscentrum ) die aanbevelingen vertalen naar een advies aan de consument.

De Belgische voedselpiramide dateert van 1997. De keuze voor een driehoek was handig omdat de plaats en de grootteorde in de piramide een indicatie geeft van de hoeveelheid die je van een product mag eten. Maar het is juist die verdeling die nu steeds meer tot discussie leid. Want bijna 20 jaar na invoering van de voedselpiramide weten we uit huidige gegevens dat er goede en slechte vetten zijn, dat vetarme producten vaak te veel suiker bevatten en dat volgers van een dieet met weinig vet dat vaak compenseren met een teveel aan koolhydraten.

Voedingsdeskundige Patrick Mullie van de Vrije Universiteit Brussel vindt dat we meer moeten inzetten op beweging, een gezond gewicht en meer plantaardige voeding. “Het grote probleem met deze voedingspiramide is dat ze het resultaat is van een compromis tussen economische belangen en wetenschappelijke”, stelt hij. Volgens hem komt dat omdat vertegenwoordigers van de voedingsindustrie mee aan tafel mogen zitten om VIGeZ te adviseren over hoe de nieuwe piramide er uit moet zien.

Nederlands model wordt ook aangepast

Vandaag ( vrijdag 5 september ) is ook door het Voedingscentrum aangekondigd dat het wijzigingen gaat aanbrengen. De overbekende Schijf van Vijf – de wegwijzer voor gezond Nederlands eten – verdwijnt in zijn huidige vorm. Er komt volgend jaar zomer een nieuwe interactieve ‘gids’ die volgens hem beter inspringt op persoonlijke wensen en leefstijl.

Volgens het Voedingscentrum voldoet de Schijf van Vijf nog steeds voor ‘het gros van de Nederlanders’ maar kan een deel er niet meer mee uit de voeten. Zo kan het groeiend aantal vegetariërs, naar schatting 800.000, weinig met het standaardadvies voor vlees. Daarnaast kunnen allochtonen niks met het Hollandse trio aardappel-groente-vlees en springt de Schijf van Vijf niet genoeg in op het groeiende overgewicht.

Hoe het nieuwe hulpmiddel voor gezond eten er precies uit komt te zien, staat nog niet vast. ‘We zijn met communicatie- en gedragswetenschappers aan het kijken hoe we mensen het beste kunnen helpen. Het gaat erom dat we niet meer alleen een algemene boodschap op mensen afsturen, maar hen persoonlijk adviseren.’

Het lijkt er dus op dat de inhoud niet aangepast gaat worden, wat een flink verschil is met het Belgische VIGeZ, wat wel inspeelt op de nieuwe kennis van gezond eten.

Is dit terecht? Wat ons betreft niet, de inhoud van het ‘Schijf van Vijf’ model lijkt namelijk nogal veel op de eerder genoemde Belgische Voedingsdriehoek, die dus wellicht compleet vervangen gaat worden vanwege nieuwe inzichten betreft voeding. In dit geval geen domme Belg, maar stug Nederland wat achterblijft.

Alternatief voor de Schijf van Vijf

Mijn suggestie voor jou en voor het Voedingscentrum? Neem wat adviezen mee uit de Voedselzandloper. De Belgische arts die met de Voedingsdriehoek aan de slag ging en er een Voedingszandloper van maakte is Dr. Kris Verburgh. Naast moderne voedingsadviezen adviseert hij daarnaast ook regelmatige beweging, ontspanning ( bijv. yoga ) en het onderhouden van sociale contacten.

Een ander voordeel is dat hij de bovenkant van de zandloper heeft uitgebreid met ongezonde voedingsmiddelen, zodat de lezer ze gemakkelijk kan herkennen. Via de symmetrische vorm kan je bovendien direct zien door wat je ze kan vervangen. Het breder kijken dan voeding en het aandragen van alternatieven is wat ik bijzonder sterk vind in het model van Dr. Verburgh.

Het Voedingscentrum is bekend met Dr. Verburgh en heeft zelfs een artikel geschreven over de Voedselzandloper. Ze merkt regelmatig op dat bepaalde zaken niet goed worden aangegeven in het Zandloper model ( er staan geen hoeveelheden bij, er wordt niet gezegd dat alcohol niet mag etc. ).
Het Voedingscentrum lijkt alleen niet te snappen dat 99 van de 100 mensen nooit compleet gezond zullen gaan eten. Omdat de consument in de praktijk weinig boodschap heeft aan het advies van het Centrum ( de campagne dat iedereen 2 ons groenten en 2 stuks fruit is een mislukking ) dient het adviescentrum naar mijn mening op zoek te gaan naar een andere insteek om te adviseren.

Conclusie

Een update van de Schijf van Vijf is wat ons betreft zeer welkom, mits ook de inhoud weer eens tegen het licht wordt gehouden.
Wat ons betreft draait het uiteindelijk om goede en complete voorlichting voor zowel jong en oud.

Bronnen:

Foodholland.nl ; Artikel ‘Belgische schijf van vijf krijgt update’ ; 04-09-2014

Ad.nl
; ‘Artikel Schijf van Vijf maakt plaats voor hippe eetgids’; 05-09-2014

Nos.nl ; ‘twee ons groenten, twee stuks fruit niet genoeg’ ; 2-04-2014

Voedingscentrum.nl ‘Weerleggingen Voedselzandloper’

Voedselzandloper.com