Blog

Droge handen door handhygiëne bij corona

Droge handen door handhygiëne bij corona

Ook last van droge, schilferende of jeukende handen? Nu we vaker dan normaal de handen wassen om corona de baas te blijven, krijgen veel mensen te maken met een uitgedroogde huid. Dat kan zelfs leiden tot handeczeem. Kan dat kwaad? Wat kun je doen om droge handen of eczeem te voorkomen? En heb je door droge handen of een andere schilferende huidaandoening eigenlijk meer kans op een besmetting met corona?

Waarom je huid droog wordt van handen wassen

De huid van je handen is van nature bedekt met een dun, vettig laagje. Dat laagje beschermt de huid tegen indringers, zoals bacteriën, schimmels en virussen. Het beschermlaagje wordt dunner als de huid veelvuldig in aanraking komt met water en zeep. Water droogt de huid uit. Zeep lost het vet op, wat het uitdrogende effect versterkt. Ook de alcohol in desinfecterende handgel droogt de huid uit. Geen wonder dat we in deze tijd, waarin we overmatig veel en vaak zeep en handgel gebruiken, last krijgen van droge handen.

Symptomen van een droge huid en handeczeem

Als je handen door het vele handen wassen erg droog zijn, kun je last krijgen van de volgende klachten:

  • Schilferende huid;
  • Jeukende huid;
  • Rode vlekken en of/bultjes;
  • Kloven in de huid.

Als de huid lange tijd wordt blootgesteld aan uitdrogende factoren (zoals veelvuldig wassen), kunnen de klachten ook overgaan in contacteczeem, oftewel handeczeem. Deze huidaandoening herken je aan de volgende symptomen:

  • Rode vlekken;
  • Zwelling;
  • Jeukende huid;
  • Blaasjes of bultjes die soms vocht afgeven en later indrogen tot schilfers.

Als de handeczeem chronisch wordt, heb je vooral last van schilfering, jeuk en een verdikte huid.

Huidaandoeningen die lijken op eczeem

De symptomen van droge handen en handeczeem lijken op die van een aantal andere huidaandoeningen, zoals psoriasis en rosacea. Ook deze aandoeningen gaan vaak gepaard met klachten als een droge, schilferende huid, rode plekken en jeuk. Bij rosacea is echter alleen de huid van het gezicht aangedaan. Psoriasis kan in principe overal op het lichaam voorkomen maar wordt niet vaak op de handen gezien. Deze huidaandoeningen zijn dus niet hetzelfde als (hand)eczeem en droge handen.

Wanneer heb je meer kans op handeczeem?

Sommige mensen zijn gevoeliger voor het ontwikkelen van handeczeem. Het gaat dan bijvoorbeeld om mensen die:

  • Als kind last hebben gehad van atopisch (constitutioneel) eczeem. De gevoeligheid voor eczeem blijft ook op volwassen leeftijd bestaan;
  • Lijden aan astma en/of hooikoorts. Onderzoek heeft uitgewezen dat deze aandoeningen, samen met eczeem, een gemeenschappelijke erfelijke oorzaak hebben en daardoor tegelijkertijd kunnen voorkomen;
  • Last hebben van eczeem op andere plekken dan de handen.

Behoor jij tot de groep mensen die gevoeliger is voor de huidaandoening eczeem? Dan is het raadzaam om nog beter op je handen te letten.

Kan het coronavirus via een droge huid binnendringen?

Veel mensen vragen zich af of zo’n uitgedroogde huid een extra risico vormt op het krijgen van COVID-19 (de ziekte die veroorzaakt wordt door het coronavirus). Dat is gelukkig niet het geval. Volgens virologen kan het coronavirus alleen het lichaam binnendringen via de slijmvliezen, en niet via een beschadigde huid.

Van droge handen, eczeem of een huidaandoening als psoriasis of rosacea zul je het coronavirus dus niet oplopen. Dat kan (onder andere) wél gebeuren als virusdeeltjes op je handen zitten en je vervolgens je ogen, de binnenkant van je neus of je mond aanraakt. Daarom is het dus belangrijk om je handen vaak te wassen of te ontsmetten met een desinfecterende gel.

Droge handen en handeczeem voorkomen

Om droge handen en handeczeem te voorkomen, is het belangrijk om de huid te ontzien. Helaas is dat in deze tijd lastig. Om de kans op een besmetting met het coronavirus te verkleinen, moet je regelmatig je handen wassen volgens het protocol van het RIVM. Maar je kun wel extra maatregelen nemen om je handen zoveel mogelijk te beschermen tegen uitdroging en eczeem:

  • Gebruik huidvriendelijke zeep die een neutrale pH-waarde heeft en geen parfum, conserveermiddelen of kleurstoffen bevat.
  • Was je handen met lauw water. Heet water droogt de huid uit;
  • Spoel de handen goed af. Zeepresten kunnen de huid flink irriteren;
  • Dep je handen droog; wrijf dus niet. Wrijven beschadigt de huid sneller;
  • Zorg ervoor dat er geen vocht tussen de vingers achterblijft, dat vormt namelijk een ideale broeiplaats voor schimmels en bacteriën;
  • Draag geen ringen, hieronder blijven gemakkelijk vocht en zeepresten achter;
  • Verzorg je handen na iedere wasbeurt met een goede crème of zalf. Tip: zet de tube of fles met handcrème naast het zeeppompje, zo vergeet je het insmeren minder snel.

Welke handcrème moet ik gebruiken?

Een goede crème houdt de huid vet en soepel door er een dun laagje overheen te leggen. Daardoor blijft de huid beter beschermd tegen prikkels van buitenaf en verminderen ook de symptomen als jeuk en schilfering. Glycerine en bodylotion zijn minder geschikt als handcrème. Deze producten bevatten namelijk veel water in plaats van vet, waardoor de huid alleen maar meer uitdroogt. Wel goed om te gebruiken, zijn bijvoorbeeld:

  • Lanettecrème of – zalf;
  • Cetomacrogolcrème of zalf;
  • Vaseline (al dan niet gemengd met lanette of cetomacrogol);
  • Koelzalf;

Deze producten helpen de huidklachten bij droge handen en bij huidaandoeningen als eczeem en psoriasis te verminderen en te voorkomen. Je kunt ze zonder recept bestellen bij een drogist of apotheek. Gebruik je een andere crème of zalf, let er dan op dat dit product een vette basis heeft en geen irriterende stoffen (geur-, kleurstoffen, conserveringsmiddelen) bevat.

Wat als handcrème niet helpt?

Bij hevige klachten kan een arts een extra zalf of crème op basis van corticosteroïde voorschrijven. Dit medicijn bevat bepaalde hormonen die ontstekingsreacties in de huid (zoals jeuk, roodheid en zwelling) onderdrukken. Deze medicijnen mogen gedurende korte periodes gebruikt worden bij hevige eczeem en psoriasis.

Tips om je handen te beschermen

Zolang het coronavirus nog niet onder controle is en er ook nog geen vaccin is ontwikkeld, zullen we onze handhygiëne goed in de gaten moeten houden. De huid van je handen beschermen blijft dus lastig. Vooral omdat je handen ook nat worden van andere bezigheden, zoals douchen, koken en schoonmaken. Een paar aanvullende tips om je handen te beschermen:

  • Trek huishoudhandschoenen aan als je je huis schoonmaakt of bij andere klusjes waarbij je handen vaak in contact komen met water of irriterende stoffen. Draag dan het liefst handschoenen die voorzien zijn van een katoenen voering;
  • Ook sommige groenten- en vruchtensappen kunnen de huid van je handen irriteren. Draag vinyl handschoenen bij het koken;
  • Douche niet te lang en niet te warm en gebruik een milde douchegel en shampoo.

Extra tip: Smeer je handen ’s avonds voor het slapengaan royaal in met zalf en trek vervolgens katoenen handschoenen aan. Zo kan de zalf de hele nacht intrekken en zijn je handen ’s ochtends heerlijk zacht.

Let op: blijf je ondanks alle tips veel last hebben van een droge huid door het handen wassen, neem dan even contact op met een arts. Houd je, naast het handen wassen, ook aan de andere richtlijnen van de Rijksoverheid om een besmetting met het coronavirus te voorkomen.

Over Dokteronline.com

Dokteronline.com is het platform dat consumenten, artsen en apotheken verbindt om tot gerichte zorgbehandeling te komen. Dokteronline.com gelooft in verantwoorde zelfregie als het gaat om goed te behandelen klachten.

Bronnen:

ED, & Steenberghe, M. (2020, 27 maart). Dermatologe uit Eindhoven: ‘Hand-eczeem ligt door het vele wassen op de loer en kan zich uitbreiden’. Geraadpleegd op 10 april 2020, van https://www.ed.nl/eindhoven/dermatologe-uit-eindhoven-hand-eczeem-ligt-door-het-vele-wassen-op-de-loer-en-kan-zich-uitbreiden

Huidarts.com, & Njoo, M. D. (z.d.-a). Handeczeem. Geraadpleegd op 10 april 2020, van https://www.huidarts.com/huidaandoeningen/handeczeem/

Huidarts.com, & Njoo, M. D. (z.d.-b). Rosacea – Wat te doen tegen Rosacea? Geraadpleegd op 10 april 2020, van https://www.huidarts.com/huidaandoeningen/rosacea/

Huidfonds. (2020, 21 maart). Vaak je handen wassen? Het  waarschuwt voor een droge of beschadigde huid. Geraadpleegd op 10 april 2020, van https://huidfonds.nl/vaak-je-handen-wassen-het-huidfonds-waarschuwt-voor-een-droge-of-beschadigde-huid/

Kruyswijk, M. (2020, 1 april). Droog, rood, jeuk, eczeem? Dit kun je doen tegen coronawashanden. Geraadpleegd op 10 april 2020, van https://www.parool.nl/ps/droog-rood-jeuk-eczeem-dit-kun-je-doen-tegen-coronawashanden~bbc24773/

Longfonds. (2017, 14 november). Gemeenschappelijke erfelijke oorzaken van astma, hooikoorts en eczeem ontdekt. Geraadpleegd op 10 april 2020, van https://www.longfonds.nl/nieuws/gemeenschappelijke-erfelijke-oorzaken-van-astma-hooikoorts-en-eczeem-ontdekt

Nederlands Huisartsen Genootschap. (2014a, 5 maart). Ik heb psoriasis | Thuisarts. Geraadpleegd op 10 april 2020, van https://www.thuisarts.nl/psoriasis/ik-heb-psoriasis

Nederlands Huisartsen Genootschap. (2014b, 28 april). Ik heb contacteczeem | Thuisarts. Geraadpleegd op 10 april 2020, van https://www.thuisarts.nl/eczeem/ik-heb-contacteczeem#wat-is-contacteczeem

NU.nl. (2020, 31 maart). Droge handen: “Alle crème is goed, als ie maar vet is”. Geraadpleegd op 10 april 2020, van https://www.nu.nl/gezondheid/6041531/droge-handen-alle-creme-is-goed-als-ie-maar-vet-is.html

NVDV. (z.d.). Handeczeem. Geraadpleegd op 10 april 2020, van https://nvdv.nl/patienten/dermatologie/zoek-een-huidaandoening/handeczeem