Blog

29 september: Wereld Hart Dag!

29 september: Wereld Hart Dag!

Op 29 september is het weer zover: Wereld Hart Dag! Dit jaarlijkse evenement wordt georganiseerd door de World Heart Federation en is bedoeld om het grote publiek nog eens te wijzen op de risico’s van hart- en vaatziekten. En dat is geen overbodige luxe, want jaarlijks sterven er wereldwijd 17,3 miljoen mensen aan deze aandoening. Daarmee staan hart- en vaatziekten op de eerste plaats als het gaat om doodsoorzaken. Ook in ons land: maar liefst 106 mensen per dag sterven aan de gevolgen van hartproblemen of een vaatziekte.

Over hart- en vaatziekten

Wat houdt de term hart- en vaatziekten eigenlijk in? De meeste mensen denken al snel aan een hartaanval en dichtgeslibde aderen. Maar hart- en vaatproblemen omvatten veel meer aandoeningen, waaronder:

  1. Hartfalen, een aandoening waarbij het hart pompkracht verliest;
  2. Hartritmestoornissen, zoals een te snelle, te langzame of onregelmatige hartslag;
  3. Hartinfarct, het afsterven van een stukje hartspier door een blokkade in de bloedtoevoer;
  4. Trombose, een verstopping van de bloedvaten;
  5. Beroerte, verzamelnaam voor een hersenbloeding en herseninfarct.

Een hart- of vaatziekte kan iedereen overkomen. Maar wat te weinig mensen beseffen, is dat het risico hierop sterk verkleind wordt door een gezonde levensstijl.

Risicofactoren

Ziektes als een hartinfarct of trombose ontstaan niet van de ene op de andere dag. Er zijn een aantal dingen die in dit proces meespelen: de zogenaamde risicofactoren, zoals:

  1. Een te hoge bloeddruk;
  2. Een te hoog cholesterolgehalte;
  3. Diabetes;
  4. Erfelijkheid;
  5. Overgewicht;
  6. Te weinig beweging;
  7. Verkeerde eetgewoonten;
  8. Roken;
  9. Stress.

Het goede nieuws is dat je een aantal van deze factoren zelf grotendeels in de hand hebt. Overgewicht kun je zelf aanpakken, al dan niet met behulp van een diëtiste of huisarts. Ook stoppen met roken kun je zelf doen, net als zorgen voor meer beweging en minder stress. Daarnaast is het belangrijk om aandoeningen als een hoge bloeddruk en diabetes onder controle te houden. Op die manier beperk je het risico om hart- en vaatziekten te ontwikkelen.

Wat doet voeding voor je hart?

Gezond eten is beter voor de levensduur van je hart en bloedvaten. Vermijd vooral verzadigde vetten in bijvoorbeeld koek, roomijs, kaasbroodjes en andere snacks. Deze hebben de neiging om zich aan de wanden van de bloedvaten te hechten (aderverkalking) en het cholesterolgehalte te verhogen. Ook te scheutig met zout strooien is niet goed voor je: dit kan de bloeddruk verhogen, wat extra belastend is voor je hart en vatenstelsel. Wel doen:

  1. Eet veel groente en fruit;
  2. Zorg voor voldoende vezels (volkorenproducten, zilvervliesrijst);
  3. Kies voor magere of halfvolle zuivelproducten en magere vleessoorten;
  4. Eet tweemaal per week vis;
  5. Eet minder zout en suiker.

Preventie

Soms is gezond leven niet genoeg om hart- en vaatziekten te voorkomen. In dat geval zijn er medicijnen die kunnen helpen, zoals cholesterolverlagers, bloeddrukverlagers, plastabletten, antistollingsmiddelen of pillen om de hartslag te reguleren. Het gebruik van deze medicatie is de afgelopen jaren behoorlijk gestegen. Ruim een kwart van de Nederlanders neemt dagelijks een medicijn tegen hart- en vaatziekten. Dat komt niet alleen door de vergrijzing, maar ook omdat artsen tegenwoordig vaker preventief geneesmiddelen voorschrijven. Mensen die meer risico lopen op een hart- of vaataandoening slikken dus medicatie om te voorkomen dat ze ziek worden. Hierdoor is het aantal sterfgevallen door hart- en vaatziekten al behoorlijk afgenomen.

Goed nieuws

Er is al veel gewonnen in de strijd tegen hart- en vaatziekten, maar we zijn er nog niet. Het voedingscentrum schat dat er in Nederland jaarlijks zo’n 43.000 gevallen van hart- en vaatziekten voorkomen kunnen worden door gezonder te eten. De World Heart Federation gaat nog een stapje verder: zij stellen dat een aangepaste levensstijl (gezonder eten, meer bewegen, stoppen met roken en minder drinken) zo’n 80% van de vroege overlijdens door hart- en vaatziekten voorkomt. Als dat geen hart onder de riem is…

Bronnen: World Heart Federation, Voedingscentrum, Nederlandse Hartstichting.